اقدام علیه اخبار جعلی در رسانه‌های اجتماعی

اخبار جعلی، معضل رسانه‌های اجتماعی و تهدیدی اجتماعی شده است. همه‌گیری کرونا به آشکار شدن مخاطرات این مشکل انجامید. مطالعه تحولات جهانی، به حقوقدانان و متخصصان نگران ناهنجاریهای داخلی پیشنهاد می‌شود.

غول‌های فناوری همچون فیسبوک و توییتر در یک دهه گذشته، تمایلی به مبارزه با گسترش اخبار جعلی بر پلتفرم‌‌هایشان از خود نشان نداده­اند. اکنون در میانه همه‌­گیری بیماری کرونا، ناتوانیشان در ایجاد روش‌هایی اثربخش برای مقابله با اخبار جعلی، به شکست در برابر دروغ‌های زیان‌بخش درباره بیماری کرونا انجامیده است.

مشکل اخبار جعلی در رسانه‌‌­های اجتماعی

در نمایشی حیرت­‌انگیز از نارضایتی داخلی، ۱۴۰ دانشمند تحت حمایت مالی بنیاد چان زاکربرگ (CZI)، نامه­ای سرگشاده را خطاب به مارک زاکربرگ امضاء کرده‌­اند که علنا، از رویکرد تساهل پلتفرم رسانه اجتماعی مربوطه نسبت به اطلاعات نادرست و اخبار جعلی انتقاد می‌­کند. این دانشمندان تصریح کرده‌­اند که انتشار اطلاعات تفرقه‌­افکنانه و نادرست در این پلتفرم، به ویژه در طول دوران همه‌­گیری بیماری کرونا، «آشکارا ناقض» رسالت بشردوستانه بنیاد است.

در حالی که زاکربرگ موضع امتناع خود از ساماندهی اطلاعات نادرست بر پلتفرمش را حفظ کرده است، پلتفرم‌های دیگر مانند توییتر، اعمال دستورالعمل‌های راستی‌­آزمایی سختگیرانه‌­تری را آغاز کرده‌­اند. توییتر در تاریخ ۲۸ ماه می (۸ خرداد)، دو توییت گمراه­‌کننده رئیس جمهور آمریکا علیه برگزاری انتخابات به شیوه پستی را راستی‌­آزمایی کرد. این اقدام موجب صدور فرمانی اجرایی توسط رئیس جمهور با هدف محدود کردن امتیازها و مصونیت‌های خدمات‌­دهندگان آنلاینی مانند فیسبوک و توییتر شد. دولت ترامپ به صراحت روشن کرده است که از حق رئیس جمهور برای آزادی بیان در رسانه­‌های اجتماعی دفاع می­‌کند. صرف نظر از ماهیت فراگیر و به شدت قابل انتشار اخبار جعلی، اکنون پلتفرم‌های رسانه­‌های اجتماعی با مانع جدید دخالت دولت روبرو هستند.

تحول رسانه‌­های اجتماعی

آنچه روزگاری پلتفرمی برای به اشتراک گذاری رویدادهای زندگی و کنجکاوی درباره چهر‌ه‌­های مشهور بود، به شبکه پخش انبوه اخبار تبدیل شده است. نقش رسانه­‌های اجتماعی به عنوان منبع خبری در جهان پررنگ­تر شده است؛ منبع اصلی کسب خبر ۶۲ درصد از آمریکاییان در سال ۲۰۱۶، رسانه‌­های اجتماعی اعلام شده است؛ این نسبت، چهار سال پیشتر، ۴۹% بوده است. رسانه‌­های اجتماعی به عنوان منبع خبر، در سال ۲۰۱۸ از مطبوعات پیشی گرفتند.

با این حال به دلایلی، به ویژه ترویج نظریه‌­های توطئه­‌ای مانند مستند «پلندمیک» که در اوج همه­‌گیری کرونا، با تشویق مردم به عدم استفاده از ماسک و مخالفت با استفاده از واکسن احتمالی، تهدیدی مرگبار بر سلامتی همگانی شد، درستی این آمار، پرسش‌­برانگیز است. این مستند به خوبی با استقبال جریان مخالف واکسیناسیون روبرو شد و با سرعت شگفت­انگیز ۷.۱ میلیون بازدید در ۲ روز، در فیسبوک منتشر شد.

شکست فیسبوک

اگرچه فیسبوک با استفاده از ابزارهایی برای اطلاع‌­رسانی به کاربرانی که در معرض پستهای جعلی مربوط به کرونا قرار گرفته بودند و مقابله با پست‌های نادرست از طریق نمایش اطلاعات دریافتی از منابع موثق در صدر فهرست عناوین خبری دلخواه کاربران، برای محدود کردن انتشار اخبار جعلی تلاش کرد اما این اقدامات متناقض و اغلب ناموفق بوده‌­اند.

نه تنها اطلاع‌­رسانی معوق، فاقد اثربخشی است (پژوهش‌های علمی نشان داده­اند که نخستین خبری که درباره موضوعی می­بینیم، ماندگارترین خبر آن موضوع در ذهنمان است) بلکه مطالعات مستقل، حاکی از ناتوانی گسترده این پلتفرم در اقدامی اساسی جهت مقابله با اخبار جعلی کرونا است. طبق گزارش کمپینی که توسط سازمان آواز (avaaz.org) تهیه شده، بیش از ۴۰ درصد از اخباری که توسط سازمان‌های راستی آزمای ثالث فیسبوک، جعلی اعلام شده‌­اند، روی پلتفرم فیسبوک باقی مانده‌­اند.

غفلت از آسیب

طی سالیان متمادی گذشته، پلتفرم‌های رسانه­های اجتماعی از آسیب‌های اخبار جعلی سیاسی بر جامعه، چشم‌­پوشی یا غفلت کرده‌­اند. برخی شاید فکر کنند که آسیب‌های تلویحی ناشی از اخبار جعلی سیاسی مانند چند قطبی شدن، افزایش جنایت‌های ناشی از نفرت‌های نژادی، مذهبی و …، و سردرگمی در تشخیص واقعیت، تاثیری مستقیم بر آنها ندارد اما آسیب عمومی منتج از انتشار اخبار جعلی پزشکی توسط رسانه‌­های اجتماعی، چشمگیر است. هنگامی که مردم به پست‌هایی جعلی مانند دسیسه حزب دمکرات بودن بیماری کرونا یا ارتباط آن با فناوری نسل پنجم ارتباطی، بیش از توصیه­‌های متخصصان علم پزشکی اطمینان کنند، اخبار جعلی، به ابزاری مرگبار تبدیل می­شوند.

روز حساب

بالاخره هم‌داستانی پلتفرم‌های رسانه­‌های اجتماعی نسبت به اخبار جعلی و امتناعشان از اجرای استراتژی‌هایی اثربخش جهت مقابله با این پدیده، گریبانشان را گرفته است. با آغاز همه­‌گیری بیماری کرونا، نیاز به اطلاعات موثق علمی ضرورت پیدا کرد و شرکت‌های رسانه­‌های اجتماعی را به شدت ناموفق نشان داد. حتی اگر اقدامات سایر پلتفرما در ساماندهی محتواهای تولیدی کاربران را اثربخش بدانیم، فیسبوک به صراحت مخالف ساماندهی برخی از بزرگترین انتشاردهندگان اخبار جعلی است؛ مقامات دولتی و سیاستمداران!

فیسبوک، به جای مقابله با اطلاعات گمراه­کننده سیاستمداران، محدودیت‌های پیشتر اعمال شده بر دروغ‌های سیاسی را بی­سروصدا برداشته است؛ در نسخه به­‌روزشده آیین‌­نامه نظارتی بر اطلاعات آگهی­ها در سال ۲۰۱۸، الزام راستی‌­آزمایی آگهی‌های سیاستمداران توسط اشخاص ثالث، حذف شده است. موضع­‌گیری نسبت به اخبار جعلی تا اقدام اثربخشی که جامعه باید علیه اخبار جعلی به ویژه در این دوران همه­‌گیری بیماری انجام دهد، فاصله بسیار دارد.

لزوم اقدام قاطع

ظاهرا همه­‌گیری کرونا در ماه‌­های آینده باز هم اوج خواهد گرفت. اگر پلتفرم‌های رسانه‌­های اجتماعی بخواهند به جای دامن زدن به گسترش این بیماری، در خواباندن منحنی انتشار مشارکتی داشته باشند، غول‌های فناوری همچون فیسبوک و توییتر باید گام‌هایی بلند برای ساماندهی محتواهای تولیدی بردارند. اخبار جعلی دیگر مشکلی نیست که پلتفرم‌ها بتوانند با توضیحات روابط عمومی­‌هایشان حل و فصل کنند. اکنون، ابعاد آسیب‌ها و زیان‌های ناشی از اخبار جعلی چنان آشکار شده است که قابل چشم‌­پوشی نیست. هنگامی که اخبار جعلی مرز میان سیاست­بازی و سلامتی همگانی را از میان ببرد، به معضلی بدل می­‌شود که قابل پنهان کردن در لفافه اقدامات تشریفاتی شرکت‌ها نیست. اکنون، زمان موضع­‌گیری روشن و اقدام قاطع علیه اخبار جعلی فرا رسیده است.

4.5/5

مطلب برای شما جذاب بود؟
در شبکه‌های اجتماعی به اشتراک بگذارید

اشتراک گذاری در whatsapp
اشتراک‌گذاری در واتساپ
اشتراک گذاری در twitter
اشتراک‌گذاری در توییتر
اشتراک گذاری در linkedin
اشتراک‌گذاری در لینکدین
اشتراک گذاری در telegram
اشتراک‌گذاری در تلگرام

مطالب پیشنهادی

دیدگاه‌ خود را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

وکیلیکس در شبکه‌های اجتماعی

بیانیه مسئولیت

نظرات ابراز شده در محتواهای منتشر و به اشتراک گذاشته شده وکیلیکس، نظر شخصی تولیدکنندگان آنهاست و به معنی تایید وکیلیکس نیست!
اسکرول به بالا