بیان حق، حتی به زیان خود

طبق ضوابط رفتار حرفه‌ای کانون وکلای آمریکا، وکلای مدافع در صورت غفلت وکیل طرف مقابل از استناد به آرای صادر شده پیشین در پرونده‌های مشابه، ملزم به تذکر آن آراء به دادگاه، حتی در صورت تاثیر زیان‌بارشان بر منافع موکل خود هستند.

وکیل داستان ما در حین تحقیق در پرونده­‌های پیشین قضایی برای دفاع از پرونده موکل خود، به آرائی برمی­‌خورد که به زیان موکلش است. در کمال تعجب، وکیل طرف مقابل از توجه و استناد به این آراء پیشین در دادخواست یا دفاعیاتش غفلت کرده است. وظیفه وکیل داستان ما چیست؟ به هر حال، انتظار از وکلا، دفاع سرسختانه از موکلان و پیروزی در پرونده مربوطه است. آیا باید موضوع را مطرح کند و تذکر دهد یا چشمانش را بر آن ببندد و توجهات را به سایر مستندات جلب کند؟

پاسخ کانون وکلای آمریکا

شاید پاسخ این پرسش برخلاف انتظار برخی از خوانندگان باشد اما «ضوابط رفتار حرفه­‌ای کانون وکلای آمریکا»، منتشرشده در سال ۱۹۸۳، به صراحت بیان می­‌کند که: وکلا باید بی­‌درنگ دادگاه صالح مربوطه را از آراء قضایی زیان‌بار نسبت به موکل خود آگاه کنند. این وظیفه، حتی در صورت عدم اشاره وکیل مقابل به چنین مواردی، ساقط نمی­‌شود. در بند ۳.۳(الف)(۲) این الگو، با عنوان «صداقت در برابر دادگاه» می­‌خوانیم که «وکیل نباید آگاهانه … از تذکر آراء مغایری که به زیان مستقیم موکلش می­‌انجامد و وکیل مقابل از اشاره به آن غفلت کرده است، به دادگاه صالح مربوطه قصور کند.»

توضیح ماده

تبصره ۴ این ماده توضیح می‌­دهد که موضوع یاد شده بر مبنای فرض مقدم تعهد وکلا به مناظره حقوقی است؛ «مفهوم بنیادین این ماده، بر مناظره و استدلال حقوقی به عنوان بحث و جدلی تاکید دارد که به منظور تعیین منابع درست قابل اعمال بر پرونده صورت می­‌گیرد.» خانم سوزان ساب فورتنی، استاد دانشکده حقوق دانشگاه تگزاس و مدیر برنامه ارتقاء اخلاق حقوقی می­‌گوید «وکیل، در مقام کارگزار دادگاه، موظف به صداقت است. در این صورت، وظیفه صداقت، نسبت به وظیفه در برابر موکل، در اولویت قرار می­‌گیرد و آن را تعدیل می­‌کند. وظیفه افشای آرای زیان‌بار [بر موکل مربوطه]، مساعدتی مهم به قضات برای قضاوت بر اساس آراء پیشین و پایبندی به رویه قضایی است.»

هدف از ضابطه

این ضابطه، بخشی از تعهد حرفه‌­ای وکلا به لزوم رعایت صداقت برای کمک به نظام قضایی در کشف حقیقت است. خانم جن ل. جَکُبُویتس، مدیر برنامه اخلاق و مسئولیت حرفه‌­ای دانشکده حقوق دانشگاه میامی می­‌گوید «هدف غایی نظام حقوقی، نیل به عدالت است. ما این هدف را از طریق یک نظام تقابلی قضایی برآورده می­‌کنیم که برای کشف حقیقت طراحی شده است. ضابطه افشای آراء پیشین زیا‌ن‌بار، نه به منظور کمک به پیروزی طرف مقابل بلکه جهت ایجاد تصویری دقیق برای دادگاه تدوین شده است.

تاریخچه

این ماده از ضوابط رفتار حرفه­‌ای کانون وکلای آمریکا، چندان هم جدید نیست. در ماده ۲۲ از مجموعه ضوابط اخلاقی اولیه کانون وکلای آمریکا، معروف به احکام اخلاقی، منتشرشده در سال ۱۹۰۸، چنین آمده بود که «رفتار وکیل در پیشگاه دادگاه و در برابر سایر وکلا باید واجد ویژگی‌های صداقت و انصاف باشد.»

نظریه رسمی شماره ۱۴۶

در سال ۱۹۳۵، کمیته اخلاق حرفه­‌ای کانون وکلای آمریکا در پاسخ به پرسشی درباره وظیفه وکیل به تذکر آراء مغایر پیشینی که وکیل مقابل از استناد به آنها غفلت کرده است، نظریه رسمی شماره ۱۴۶ خود را منتشر کرد؛ در این پاسخ مثبت، اعلام شده است که «به نظر ما، این حکم [اشاره به ماده ۲۲ احکام اخلاقی] وکیل را ملزم به تذکر چنین آرائی به دادگاه مربوطه می­کند. البته پس از چنین اقدامی، وکیل می­‌تواند درستی آن آراء را نقد کند یا دلایلی را مطرح کند که به باور وی، دادگاه را از رعایت آن آراء در پرونده مورد بحث، برحذر می­‌دارد.

نظریه رسمی شماره ۲۸۰

چهارده سال بعد، پس از درخواست یکی از اعضاء به بررسی مجدد و توضیح نظریه ۱۴۶، کمیته اخلاق حرفه‌­ای کانون وکلای آمریکا، نظریه رسمی شماره ۲۸۰ را صادر کرد. این کمیته تصریح کرد که وظیفه صداقت، شامل تذکر آراء پیشین مستقیما زیانبار [به حال موکل] به دادگاه می­‌شود. با این حال، دامنه آراء مشمول این نظریه، وسیع بود؛ «پرسشی که باید در هر مورد مطرح شود، چنین است که آیا آرائی که از توجه وکیل مقابل، پنهان مانده است، برای اتخاذ تصمیم در مورد پرونده مربوطه، باید به صراحت مورد استناد دادگاه قرار بگیرد؟»

قاعده جاری تذکر صریح آراء زیانبار، مستقیما به وظایف شایستگی و دقت نظر مندرج در مواد ۱.۱ و ۱.۳ مربوط می­‌شود؛ خانم جَکُبُویتس معتقد است که «آگاهی از آراء زیانبار، یکی از جنبه­‌های شایستگی وکلاست. آمادگی و اشراف حقوقی نیز الزامات بنیادین وظیفه دقت نظر محسوب می­‌شوند،» که آشنایی با آراء زیانبار را در بر می­‌گیرد.

تفسیر

این ضابطه، وکلا را از عدم تذکر صریح «آگاهانه» آراء زیانبار منع می­‌کند، و ظاهرا شامل وکلایی که به علت بی­‌توجهی موفق به یافتن آرای قضایی پیشین قابل اعمال بر پرونده مربوطه نشوند، نمی‌­شود. به این ترتیب، دامنه شمول این ضابطه مورد سوال قرار می­‌گیرد؛ آیا نباید وکلایی را هم که سهوا از تذکر مستقیم آراء زیانبار غفلت کرده‌­اند، شامل شود؟

نیت مجرمانه و اثبات

بنا به باور خانم فورتنی، «این ضابطه باید محدود به موارد آگاهانه باشد. در غیر این صورت، موضوع نیت مجرمانه و اثبات به میان می­آید. این وظیفه در شرایط کنونی، هنگام غفلت طرف مقابل از استناد مطرح می­شود. این قانون از جهتی به امکان غفلت وکیل مقابل در انجام وظیفه مربوطه اشاره کرده است.» اثبات قصور آگاهانه وکیل در تذکر مستقیم آرای زیانبار، دشوار است. «به گمان من، اجرای چنین ضابطه­ای دشوار است زیرا مجری باید آگاهی شخص را اثبات کند. اگر وکیل مقابل از آرای مربوطه اطلاعی نداشته باشد، اثبات آگاهی وکیل مورد نظر دشوار خواهد بود.»

سوابق

برخی از موارد منتشر شده، به پرونده‌­هایی مربوط می­شوند که وکیلِ مقصر تشخیص داده شده، قبلا وکیل پرونده­ای بوده که رای صادر شده­‌اش، تاثیری زیانبار به موکل کنونی داشته است. مثلا در پرونده­ای به طرفیت ایالت آلاسکا علیه تایلر (۲۰۰۱) در دادگاه تجدید نظر این ایالت، وکیل مدافعی به نام یوجین سایرِس از تذکر رای صادر شده پیشین درباره تاثیرِ داشتن محکومیت قبلی به جرم رانندگی در حالت مستی بر مجازات جرم دیگر – پرونده به طرفیت مک­گی علیه ایالت آلاسکا (۱۹۹۸) – قصور کرد. بنا به توضیح دادگاه و مدارک موجود، آقای سایرس وکیل مک­گی بوده است!

جانب احتیاط

جنبه دیگر این ضابطه، اعمال ظاهری آن بر موارد «مستقیما زیان‌بار» است. ممکن است مواردی پیش بیاید که آرای مغایر، تاثیر زیان‌بار ناچیزی بر وضعیت موکل داشته باشند. به قول خانم جَکُبُویتس، آنچه آشکارا زیانبار به نظر می­‌رسد هم درجاتی دارد. با این حال، دادگاه­ها به وکلایی که عدم اشاره به آرای پیشین را ناشی از تاثیر نه چندان زیانبارشان ادعا می­کنند، نگاهی مشکوک دارند.

دادگاه فدرال ناحیه مریلند در پرونده‌­ای به طرفیت شهرستان پرنس جُرج علیه مَسی (۱۹۹۶) اتخاذ چنین موضعی را از سوی وکیل، «قماری جسورانه و خطرناک» توصیف کرد. اقدام درست، اشاره به همه موارد زیانبار و سپس، تفکیک آنهاست. چنین روشی بهتر از برانگیختن خشم یا ظن دادگاه به بی­‌صداقتی وکیل است.

نکته مهم برای وکلا، درک نقشهای گوناگونشان به هنگام ادای وظیفه صداقت در پیشگاه دادگاه است. به گفته خانم جَکُبُویتس، «وکلا نه تنها به عنوان مدافعان سرسخت موکلان خود بلکه در مقام کارگزاران دادگاه نیز انجام وظیفه می‌­کنند.»

4.5/5

مطلب برای شما جذاب بود؟
در شبکه‌های اجتماعی به اشتراک بگذارید

اشتراک گذاری در whatsapp
اشتراک‌گذاری در واتساپ
اشتراک گذاری در twitter
اشتراک‌گذاری در توییتر
اشتراک گذاری در linkedin
اشتراک‌گذاری در لینکدین
اشتراک گذاری در telegram
اشتراک‌گذاری در تلگرام

مطالب پیشنهادی

دیدگاه‌ خود را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

وکیلیکس در شبکه‌های اجتماعی

بیانیه مسئولیت

نظرات ابراز شده در محتواهای منتشر و به اشتراک گذاشته شده وکیلیکس، نظر شخصی تولیدکنندگان آنهاست و به معنی تایید وکیلیکس نیست!
اسکرول به بالا