پیکار برای احقاق حقوق بشر

آنا آرگاناشویلی از تجربه شخصی خود، رها کردن شغل قبلی و تحصیل حقوق و پرداختن به حرفه وکالت برای رفع حس بی‌ارزشی و ناتوانی، و دفاع از بنیادی‌ترین حقوق هم‌میهنانش می‌گوید.

یکی از نخستین جلساتم را با یک قربانی خشونت خانگی که مدت کوتاهی پس از انتصابم به عنوان اولین رئیس بخش برابری جنسیتی دفتر دادآوری همگانی (Public Defender’s Office) جمهوری گرجستان در سال ۲۰۰۹، به خوبی به یاد دارم؛ سه سالی از اجرای قانون ضد خشونت خانگی می­‌گذشت ولی شکایت هنوز برای زنان دشوار بود. در یک اتاق کوچک تاریک، رو در روی یکدیگر، معذب و ساکت نشسته بودیم.

یک لحظه به نظرم رسید که اگر نقاب زن قوی تحصیلکرده متمایز را بر چهره نگه دارم، راهی برای ارتباط جهان‌هایمان باز نخواهد شد و این زن، اطمینان لازم را برای طرح تجربیات دردناکش با من، حس نخواهد کرد، و هرگز از کسی که قوی­تر و در نتیجه، نابرابر با خودش به نظر برسد، درخواست کمک نمی‌­کند. آیا واقعا قوی­تر بودم؟ آیا این تصور، ناشی از پنهان کردن زخم‌های نبرد با نابرابری جنسیتی در پشت نقاب قدرت نبود؟ بلافاصله، تصمیم گرفتم که نخست، زخم‌هایم را نشان دهم و سپس، از تجربه شخصی خود از آزار جنسی و تبعیض جنسیتی که دلیل برگزیدن حرفه وکالتم شد، بگویم.

از تصمیم تا عمل

۳۱ ساله بودم که با وجود ۲ فرزند و شغل تمام وقت، حرفه روانشناسی و کاردرمانی را رها کردم تا به تحصیل حقوق بپردازم. دلیل این تصمیمم پس از ۱۰ سال کار و تلاش، احساس بی‌­ارزشی و ناتوانی بود. حس می­‌کردم از رسیدن به رویاهای کودکیم بازمانده‌­ام. حس می­‌کردم پشت موانعی که دیگران تحمیل کرده‌­اند – به ویژه لزوم قانع بودن زنان پس از ۳۰ سالگی و تولد فرزند و تعهدات خانه‌­داری – گیر افتاده‌­ام. کمتر کسی به درستی تصمیمم باور داشت و حتی کمتر از این تعداد هم، حمایتم کردند اما من پافشاری کردم. در آزمون ورودی، از من خواستند که جلسه را ترک کنم چون مادر هستم؛ من امتناع کردم.

پس از ۶ سال، با یک مدرک کارشناسی و یک کارشناسی ارشد حقوق، فارغ‌­التحصیل شدم. پروانه وکالت گرفتم، دوباره کار تمام وقت را آغاز و دفاع از قربانیان تبعیض‌های جنسیتی، سنی، جسمی، هویتی، و گرایشی را پیشه خود کردم. من و همکارانم در سازمان غیردولتی همکاری برای حقوق بشر، منظما بیمارستانهای روانپزشکی و مراکز نگهداری معلولان را بازدید و با بازداشت غیرقانونی زنان و معلولان مبارزه می‌­کردیم.

ما، نخستین اعضای جنبش «من هم» (#MeToo) در جمهوری گرجستان بودیم و دادخواهی از زنان را مطالبه می­‌کردیم. در سال ۲۰۱۹، از دانشکده حقوق دانشگاه تگزاس، بورس تحصیلی گرفتم و هم‌­اکنون مشغول تکمیل دوره کارشناسی ارشد حقوق بشر و حقوق اساسی تطبیقی هستم.

نبرد با زره وکالت

خود وکالت برای زنان در گرجستان به معنی پیکاری همیشگی با کلیشه‌­هاست. بسیاری از هم­میهنانم، لاف فرهنگ بزرگداشت زن در این کشور را می­زنند اما در واقعیت، نتیجه این فرهنگ، به حاشیه راندن زنان از مدیریت موثر جامعه است. انتظارات رفتار متناسب با جنسیت، زنان را محدود می­‌کند؛ انتظار دارند در جلسات رسیدگی دادگاه، «زنانه» رفتار کنید و دفاعتان هم، «زنانه» باشد؛ به این ترتیب، احتمالا پرونده را می­‌بازید.

حتی قضات مونث را نخست، زن و بعد، قاضی می­‌دانند. شکایت تنظیمی در سال ۲۰۱۸ من و همکارانم در خصوص آزار جنسیتی در طول جلسات رسیدگی شورای عالی عدالت (High Council of Justice) که نهادی برای حصول اطمینان از کارایی و استقلال دادگاه­‌های عمومی است، هنوز در انتظار تعیین وقت رسیدگی است.

کار وکلای حقوق بشر در گرجستان، به ویژه پس از میراث اشغال و در سایه آنچه ما، خشونت روسی می­‌پنداریم، بسیار دشوار است. من در مقام وکیل، در چارچوب رسمی حرفه وکالت هستم و به طرح دعوی در دادگاه و شرکت در جلسات رسیدگی می‌­پردازم اما همزمان، از جریان مباحثات سیاسی آگاه هستم. خاطرات حکومت خودکامه چنان تازه است که هر اقدام مشکوک دولت به ایجاد مخاطره برای حقوق سیاسی و مدنی موجب بروز نگرانی می­‌شود.

مخاطرات

ما وکلای حقوق بشر، تلاش‌های چشمگیری در حمایت از مردم گرجستان برای تحکیم دموکراسی و حکومت قانون و مطالبه ازادی بیان و انتخابات منصفانه می­‌کنیم. با این وجود، در حالی که برخی افراد حزب حاکم و پارلمان، آشکارا علیه سازمانهای غیردولتی و جامعه مدنی اقدام می‌­کنند، فعالیت مدنی ما بدون قربانی نخواهد بود.

من و همکارانم به دلیل محتواهای انتقادی از دولت که در شبکه‌­های اجتماعی به اشتراک گذاشتیم، تماسهایی با انگیزه سیاسی جهت محدود کردن مشارکتمان در مباحثات عمومی مربوط به پیش­نویس قانون حقوق کودکان دریافت کردیم. کامنتهای زشت و توهین­آمیز علیه ما را بسیاری از سازمانهای حقوق بشری محکوم کردند.

یکی از اقدامات مهم ما طی سالهای اخیر، اصلاح دستگاه قضایی است که به شدت مورد توجه گروه‌­های دیدبان و فعالان داخلی حقوق بشر قرار گرفته است. ما مصرانه از برقراری چارچوبی قانونگذار که استقلال و شفافیت دستگاه قضایی را تضمین کند، دفاع کرده‌­ایم. خواسته ما، فرایندی شفاف برای گزینش و نامزدی قضات دیوان عالی و بهبود اصول اخلاقی و اقدامات انضباطی در دستگاه قضاست. پیگیری اصلاحات قضایی، مخاطره‌­آمیز است اما ما نیز چاره­ای غیر از مطالبه یک دستگاه قضایی سالم و مطمئن نداریم.

تجربه الهام‌­بخش

اکنون که آخرین نیمسال مطالعات حقوقیم را در دانشگاه تگزاس می­‌گذرانم، می­‌توانم بگویم که حضور در سیستمی آموزشی که نه تنها بر دانش حقوقی بلکه بر ارزشهایی مانند عدالت و آزادی هم معطوف است، بسیار الهام­‌بخش است؛ طی این مدت، علاوه بر امکان شنیدن و فراگرفتن، فرصت مشاهده چگونگی عملکرد واقعی نهادهای دمکراتیک را هم داشته‌­ام؛ چگونه یک قاضی به تنهایی می­‌تواند در میانه کارزارهای سیاسی، در خدمت عدالت باشد و چگونه وکلای حقوق بشر با وجود همه موانع می‌­توانند برای عدالت بجنگند. هر کلاس که برای دانشجویان دیگر شاید مثل همه کلاسهای دیگر باشد، برای من منبعی الهام­‌بخش است.

من هر کلاس مسئولیت حرفه‌­ای را با ایده­‌هایی نو ترک می­‌کنم؛ چگونه امکانات نوین را به کانون وکلای دادگستری گرجستان معرفی کنیم؟ چگونه اصول اخلاقی را تقویت کنیم؟ چگونه از کانونهای وکلای موفق در جهان برای حمایت از حقوق کودکان الگو بگیریم؟ چگونه وکلای زن را سازماندهی کنیم؟ و … پس از هر کلاس کیفری، اعتقاد بیشتری به لزوم تدوین و اجرای آیین­نامه­‌های گردآوری شواهد و مدارک، از جمله برای محافظت از حقوق قربانیان تجاوز پیدا می­‌کنم.

گوش دادن به استادانی که از حقوق بشر، حقوق مدنی، و حقوق اساسی سخن می­‌گویند و نام سلسله­ای از مدافعان حقوق ملتها را بر زبان می‌­آورند، بی­درنگ لزوم تلاش مشابه در کشورم را در خاطرم برمی­‌انگیزد. اکنون دیگر احساس ناامنیم ناپدید شده است و نقاط ضعفم به نقاط قوتی برای مطالبه عدالت و مشارکت در تحکیم ارزشهای دمکراتیک در میهنم تبدیل شده‌­اند. امروزه، اندوخته‌­ای غنی برای آموختن از وکلای پیشین پیروز در پیکار طاقتفرسا برای حقوق بشر در اختیار داریم.

4.5/5

مطلب برای شما جذاب بود؟
در شبکه‌های اجتماعی به اشتراک بگذارید

اشتراک گذاری در whatsapp
اشتراک‌گذاری در واتساپ
اشتراک گذاری در twitter
اشتراک‌گذاری در توییتر
اشتراک گذاری در linkedin
اشتراک‌گذاری در لینکدین
اشتراک گذاری در telegram
اشتراک‌گذاری در تلگرام

مطالب پیشنهادی

دیدگاه‌ خود را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

وکیلیکس در شبکه‌های اجتماعی

بیانیه مسئولیت

نظرات ابراز شده در محتواهای منتشر و به اشتراک گذاشته شده وکیلیکس، نظر شخصی تولیدکنندگان آنهاست و به معنی تایید وکیلیکس نیست!
اسکرول به بالا